Tiểu học · Toán 5 · Kết nối tri thức · Hình học

Thể tích của một hình

Bài 66

🚀 Khởi động

Bạn hãy tưởng tượng hai chiếc hộp: một hộp nhỏ đựng bút chì và một hộp lớn đựng đồ chơi. Hộp nào chứa được nhiều hơn? Làm thế nào để so sánh “phần không gian bên trong” của hai hộp đó?

🎯 Sau bài này, em sẽ:

1 Hiểu khái niệm thể tích của một hình.
2 Biết các đơn vị đo thể tích: cm³, dm³, m³ và mối quan hệ giữa chúng.
3 Biết đổi đơn vị đo thể tích thông dụng.
4 Vận dụng giải các bài toán thực tế về thể tích.

📘 Thể tích của một hình là gì?

Thể tích của một hình là phần không gian mà hình đó chiếm.

Hình nào chiếm nhiều không gian hơn thì có thể tích lớn hơn.

Để đo thể tích, người ta dùng các đơn vị đo thể tích:

Đơn vị	Ký hiệu	Đọc là
Xăng-ti-mét khối	cm³	xăng-ti-mét khối
Đề-xi-mét khối	dm³	đề-xi-mét khối
Mét khối	m³	mét khối

⚠️ Lưu ý:

Mỗi đơn vị thể tích liền kề nhau gấp hoặc kém nhau 1 000 lần (không phải 10 hay 100 như đơn vị độ dài hay diện tích).

Mối quan hệ giữa các đơn vị:

$1\,\text{dm}^3 = 1\,000\,\text{cm}^3$

$1\,\text{m}^3 = 1\,000\,\text{dm}^3$

$1\,\text{m}^3 = 1\,000\,000\,\text{cm}^3$

Đơn vị đo thể tích chất lỏng:

$1\,\text{lít} = 1\,\text{dm}^3$

$1\,\text{dm}^3 = 1\,000\,\text{cm}^3 \qquad 1\,\text{m}^3 = 1\,000\,\text{dm}^3$

✏️ Ví dụ Đổi 4 dm³ ra cm³

Ta có: $1\,\text{dm}^3 = 1\,000\,\text{cm}^3$
Vậy: $4\,\text{dm}^3 = 4 \times 1\,000 = 4\,000\,\text{cm}^3$

✅ Đáp án:

4\,\text{dm}^3 = 4\,000\,\text{cm}^3

✏️ Ví dụ Đổi 7 000 dm³ ra m³

Ta có: $1\,\text{m}^3 = 1\,000\,\text{dm}^3$
Vậy: $7\,000\,\text{dm}^3 = 7\,000 : 1\,000 = 7\,\text{m}^3$

✅ Đáp án:

7\,000\,\text{dm}^3 = 7\,\text{m}^3

✏️ Ví dụ Bể cá chứa được 15 lít nước. Hỏi thể tích bể cá là bao nhiêu dm³?

Vì $1\,\text{lít} = 1\,\text{dm}^3$
Nên $15\,\text{lít} = 15\,\text{dm}^3$

✅ Đáp án: Thể tích bể cá là

15\,\text{dm}^3

✅ Luyện tập

1 / 6

Đơn vị nào dưới đây là đơn vị đo thể tích?