Tiểu học · Toán 5 · Kết nối tri thức · Hình học

Hình hộp chữ nhật và hình lập phương

Bài 63

🚀 Khởi động

Hãy nhìn quanh lớp học: hộp phấn, quyển sách giáo khoa, viên xúc xắc… Những vật đó có hình dạng gì? Chúng có điểm nào giống nhau và khác nhau?

🎯 Sau bài này, em sẽ:

1 Biết hình hộp chữ nhật có 6 mặt, 8 đỉnh, 12 cạnh và 3 kích thước (chiều dài, chiều rộng, chiều cao).
2 Hiểu hình lập phương là hình hộp chữ nhật đặc biệt có 3 kích thước bằng nhau.
3 Vận dụng nhận biết và phân biệt hình hộp chữ nhật với hình lập phương trong thực tế.

📘 Hình hộp chữ nhật

Hình hộp chữ nhật có:

6 mặt — mỗi mặt là hình chữ nhật
8 đỉnh — các góc của hộp
12 cạnh — các cạnh nối các đỉnh

Ba kích thước của hình hộp chữ nhật:

Chiều dài $a$
Chiều rộng $b$
Chiều cao $c$

⚠️ Lưu ý: Các mặt đối diện của hình hộp chữ nhật luôn bằng nhau và song song với nhau.

📘 Hình lập phương

Hình lập phương là hình hộp chữ nhật đặc biệt có ba kích thước bằng nhau:

$a = b = c$

Vì vậy hình lập phương cũng có 6 mặt, 8 đỉnh, 12 cạnh — nhưng tất cả 6 mặt đều là hình vuông bằng nhau.

⚠️ Lưu ý: Mọi hình lập phương đều là hình hộp chữ nhật, nhưng không phải hình hộp chữ nhật nào cũng là hình lập phương.

Hình hộp chữ nhật: 6 mặt · 8 đỉnh · 12 cạnh · kích thước $a$ , $b$ , $c$

Hình lập phương: 6 mặt · 8 đỉnh · 12 cạnh · $a = b = c$

✏️ Ví dụ Nhận biết hình hộp chữ nhật

Một cái hộp có chiều dài $8$ cm, chiều rộng $5$ cm, chiều cao $3$ cm.

Số mặt: $6$ mặt
Số đỉnh: $8$ đỉnh
Số cạnh: $12$ cạnh
Ba kích thước: $a = 8$ cm, $b = 5$ cm, $c = 3$ cm

✅ Đáp án: Vì

8 \neq 5 \neq 3

, đây là hình hộp chữ nhật (không phải hình lập phương).

✏️ Ví dụ Nhận biết hình lập phương

Một viên xúc xắc có tất cả các cạnh đều dài $2$ cm.

Số mặt: $6$ mặt (đều là hình vuông)
Số đỉnh: $8$ đỉnh
Số cạnh: $12$ cạnh
Ba kích thước: $a = b = c = 2$ cm

✅ Đáp án: Vì

a = b = c

, viên xúc xắc có dạng hình lập phương.

✅ Luyện tập

1 / 6

Hình hộp chữ nhật có bao nhiêu mặt?