Tiểu học · Toán 5 · Kết nối tri thức · Số đo thời gian

Trừ số đo thời gian

Bài 48

🚀 Khởi động

Buổi sáng, Minh đi học từ 7 giờ 15 phút và tan học lúc 11 giờ 30 phút. Minh muốn biết mình học ở trường bao lâu — làm thế nào để tính?

🎯 Sau bài này, em sẽ:

1 Biết cách trừ hai số đo thời gian có cùng hoặc khác đơn vị.
2 Hiểu khi số đo đơn vị nhỏ không đủ trừ thì cần đổi từ đơn vị lớn hơn.
3 Vận dụng tính thời gian bắt đầu, kết thúc hoặc thời gian thực hiện trong thực tế.

📘 Cách trừ số đo thời gian

Để trừ hai số đo thời gian, ta trừ từng đơn vị theo thứ tự từ nhỏ đến lớn:

Trừ đơn vị nhỏ trước (giây, rồi phút, rồi giờ).
Nếu số đo đơn vị nhỏ không đủ để trừ, đổi 1 đơn vị lớn hơn liền kề sang đơn vị nhỏ rồi cộng vào, sau đó trừ bình thường.

⚠️ Lưu ý: 1 giờ = 60 phút — 1 phút = 60 giây. Nhớ kỹ hai quy đổi này khi cần đổi đơn vị.

$\text{Số bị trừ} - \text{Số trừ} = \text{Hiệu}$

Khi đơn vị nhỏ không đủ trừ: đổi $1$ đơn vị lớn $= 60$ đơn vị nhỏ rồi cộng vào.

✏️ Ví dụ Tính: 5 giờ 10 phút − 2 giờ 45 phút

Xét phần phút: $10$ phút $< 45$ phút, không đủ trừ.

Đổi $1$ giờ $= 60$ phút, cộng vào phần phút: $5$ giờ $10$ phút $= 4$ giờ $70$ phút

Thực hiện phép trừ:

✅ Đáp án: 5 giờ 10 phút − 2 giờ 45 phút = 2 giờ 25 phút.

✏️ Ví dụ Tính: 8 phút 5 giây − 3 phút 20 giây

Xét phần giây: $5$ giây $< 20$ giây, không đủ trừ.

Đổi $1$ phút $= 60$ giây, cộng vào phần giây: $8$ phút $5$ giây $= 7$ phút $65$ giây

Thực hiện phép trừ:

✅ Đáp án: 8 phút 5 giây − 3 phút 20 giây = 4 phút 45 giây.

✏️ Ví dụ Minh tan học lúc 11 giờ 30 phút, vào học lúc 7 giờ 15 phút. Minh học bao lâu?

Xét phần phút: $30$ phút $\geq 15$ phút, đủ trừ, không cần đổi.

Thực hiện phép trừ:

✅ Đáp án: Minh học ở trường 4 giờ 15 phút.

✅ Luyện tập

1 / 5

5 giờ 10 phút − 2 giờ 45 phút bằng bao nhiêu?