Tiểu học · Toán 5 · Kết nối tri thức · Tỉ số và tỉ số phần trăm

Luyện tập chung về tỉ số và tỉ số phần trăm

Bài 45

🚀 Khởi động

Một vườn cây có tổng 200 cây, trong đó có xoài và nhãn theo tỉ số 3 : 2. Biết rằng 30% số cây xoài đang ra quả. Hỏi có bao nhiêu cây xoài đang ra quả?

Bài toán này dùng đến những kiến thức nào đã học?

🎯 Sau bài này, em sẽ:

1 Biết vận dụng tỉ số để chia một số thành hai phần theo tỉ.
2 Biết thực hiện cả ba dạng bài toán về tỉ số phần trăm.
3 Vận dụng giải các bài toán tổng hợp kết hợp nhiều bước tính.

📘 Ôn lại: Chia một số thành hai phần theo tỉ số

Muốn chia số $S$ thành hai phần theo tỉ số $a : b$ :

Bước 1: Tính tổng số phần: $a + b$ .
Bước 2: Tìm giá trị 1 phần: $S \div (a + b)$ .
Bước 3: Tính từng phần:
- Phần thứ nhất $= 1 \text{ phần} \times a$
- Phần thứ hai $= 1 \text{ phần} \times b$

⚠️ Lưu ý: Kiểm tra: tổng hai phần phải bằng

S

📘 Ôn lại: Ba dạng bài toán về tỉ số phần trăm

Dạng	Đã biết	Cần tìm	Cách tính
Dạng 1	$a$ và $b$	Tỉ số %	$a : b \times 100$
Dạng 2	Số gốc $S$ , tỉ lệ $p\%$	Giá trị $p\%$ của $S$	$S \times p \div 100$
Dạng 3	Giá trị $p\%$ là $X$	Số gốc $S$	$X \div p \times 100$

⚠️ Lưu ý: Nhận dạng đúng dạng bài là bước quan trọng nhất trước khi tính.

✏️ Ví dụ Chia 200 cây thành xoài và nhãn theo tỉ số 3 : 2. Tìm số cây mỗi loại.

Bước 1: Tổng số phần: $3 + 2 = 5$
Bước 2: Giá trị 1 phần: $200 \div 5 = 40$ (cây)
Bước 3: Tính từng loại:
- Cây xoài (3 phần): $40 \times 3 = 120$ cây
- Cây nhãn (2 phần): $40 \times 2 = 80$ cây

✅ Đáp án: Vườn có 120 cây xoài và 80 cây nhãn.

✏️ Ví dụ Trong 120 cây xoài, có 30% đang ra quả. Hỏi có bao nhiêu cây xoài đang ra quả?

Đây là dạng 2: biết số gốc và tỉ lệ phần trăm, tìm giá trị.

$120 \times 30 \div 100 = 3\,600 \div 100 = 36 \text{ (cây)}$

✅ Đáp án: Có 36 cây xoài đang ra quả.

✏️ Ví dụ Một cửa hàng bán được 120 chiếc bánh, bằng 40% số bánh nhập về. Hỏi cửa hàng nhập về bao nhiêu chiếc bánh?

Đây là dạng 3: biết giá trị phần trăm, tìm số gốc.

$120 \div 40 \times 100 = 3 \times 100 = 300 \text{ (chiếc)}$

✅ Đáp án: Cửa hàng nhập về 300 chiếc bánh.

✏️ Ví dụ Bài toán nhiều bước: Trường có 500 học sinh, chia thành khối tiểu học và THCS theo tỉ số 3 : 2. Biết 80% học sinh tiểu học tham gia câu lạc bộ. Tính số học sinh tiểu học tham gia câu lạc bộ.

Bước 1 — Chia theo tỉ số 3 : 2:

$\text{Tổng số phần} = 3 + 2 = 5$

$1 \text{ phần} = 500 \div 5 = 100 \text{ (học sinh)}$

$\text{Học sinh tiểu học} = 100 \times 3 = 300 \text{ (học sinh)}$

Bước 2 — Tìm 80% của 300 (dạng 2):

$300 \times 80 \div 100 = 240 \text{ (học sinh)}$

✅ Đáp án: Có 240 học sinh tiểu học tham gia câu lạc bộ.

✅ Luyện tập

1 / 7

Hai kho chứa tổng cộng 360 tấn gạo theo tỉ số 5 : 4. Kho lớn chứa bao nhiêu tấn?