Giáo Trình Số

Tiểu học · Toán 5 · Kết nối tri thức · Tỉ số và tỉ số phần trăm

Tỉ số của hai số

Bài 37

🚀 Khởi động

Một nhóm có 16 bạn nam và 24 bạn nữ. Làm thế nào để so sánh số bạn nam và số bạn nữ bằng một cặp số gọn gàng nhất?

🎯 Sau bài này, em sẽ:

  1. 1 Hiểu tỉ số của hai số là gì và cách viết tỉ số.
  2. 2 Biết cách rút gọn tỉ số về dạng tối giản.
  3. 3 Vận dụng tìm và rút gọn tỉ số trong các bài toán thực tế.

📘 Tỉ số của hai số là gì?

Tỉ số của aa và bb (với b≠0b \neq 0) là thương a:ba : b, viết là a:ba : b hoặc ab\dfrac{a}{b}.

  • Tỉ số không có đơn vị đo (dù aa, bb có cùng đơn vị).
  • Tỉ số có thể rút gọn bằng cách chia cả hai số cho ước chung lớn nhất (ƯCLN) của chúng.
⚠️ Lưu ý: Tỉ số khác phân số ở chỗ: phân số chỉ một phần của tổng thể, còn tỉ số chỉ so sánh hai đại lượng với nhau.

a:b=aba : b = \dfrac{a}{b} (tỉ số của aa và bb, với b≠0b \neq 0)

✏️ Ví dụ Viết tỉ số của 16 và 24, rồi rút gọn
  • Tỉ số của 16 và 24 là: 16:24=162416 : 24 = \dfrac{16}{24}
  • ƯCLN(16,24)=8(16, 24) = 8
  • Rút gọn: 1624=16÷824÷8=23\dfrac{16}{24} = \dfrac{16 \div 8}{24 \div 8} = \dfrac{2}{3}
✅ Đáp án: Vậy tỉ số nam : nữ = 2:32 : 3.
✏️ Ví dụ Một mảnh vườn dài 5 m, rộng 3 m. Tìm tỉ số chiều dài và chiều rộng
  • Tỉ số chiều dài và chiều rộng: 5:3=535 : 3 = \dfrac{5}{3}
  • ƯCLN(5,3)=1(5, 3) = 1 — tỉ số đã ở dạng tối giản.
✅ Đáp án: Tỉ số chiều dài : chiều rộng = 5:35 : 3. Lưu ý kết quả không kèm đơn vị (m).

✅ Luyện tập

1 / 5

Tỉ số của 12 và 18 (đã rút gọn) là bao nhiêu?