Giáo Trình Số

Tiểu học · Toán 5 · Kết nối tri thức · Nhân và chia số thập phân

Bài toán có liên quan đến tỉ lệ

Bài 35

🚀 Khởi động

Mẹ mua 4 m vải hết 120 000 đồng. Nếu mẹ muốn mua 7 m vải thì phải trả bao nhiêu tiền? Làm thế nào để tính được số tiền đó?

🎯 Sau bài này, em sẽ:

  1. 1 Hiểu thế nào là bài toán rút về đơn vị và hai dạng cơ bản của nó.
  2. 2 Biết cách tìm giá trị một đơn vị rồi suy ra giá trị nhiều đơn vị.
  3. 3 Vận dụng giải các bài toán thực tế có liên quan đến tỉ lệ.

📘 Hai bước giải bài toán rút về đơn vị

Bài toán có liên quan đến tỉ lệ thường được giải bằng phương pháp rút về đơn vị:

Dạng 1 — Biết giá nhiều đơn vị, tìm giá nhiều đơn vị khác:

  1. Bước 1 (chia): Tìm giá trị 1 đơn vị bằng cách chia.
  2. Bước 2 (nhân): Nhân giá trị 1 đơn vị với số đơn vị cần tìm.

Dạng 2 — Biết giá nhiều đơn vị, tìm số đơn vị khi biết tổng tiền:

  1. Bước 1 (chia): Tìm giá trị 1 đơn vị bằng cách chia.
  2. Bước 2 (chia): Chia tổng tiền cho giá 1 đơn vị.
⚠️ Lưu ý: Bước đầu tiên luôn luôn là tìm giá trị 1 đơn vị — đây là bước “rút về đơn vị”.

Giaˊ 1 đơn vị=Tổng tieˆˋn÷Soˆˊ đơn vị\text{Giá 1 đơn vị} = \text{Tổng tiền} \div \text{Số đơn vị}

✏️ Ví dụ Dạng 1 — 4 m vải giá 120 000 đồng, tính giá 7 m vải
  • Bước 1: Tìm giá 1 m vải:

120 000÷4=30 000 (đoˆˋng)120\,000 \div 4 = 30\,000 \text{ (đồng)}

  • Bước 2: Tìm giá 7 m vải:

30 000×7=210 000 (đoˆˋng)30\,000 \times 7 = 210\,000 \text{ (đồng)}

✅ Đáp án: Vậy 7 m vải giá 210 000 đồng.
✏️ Ví dụ Dạng 2 — 5 lít dầu giá 75 000 đồng, hỏi 105 000 đồng mua được bao nhiêu lít?
  • Bước 1: Tìm giá 1 lít dầu:

75 000÷5=15 000 (đoˆˋng)75\,000 \div 5 = 15\,000 \text{ (đồng)}

  • Bước 2: Tìm số lít dầu mua được:

105 000÷15 000=7 (lıˊt)105\,000 \div 15\,000 = 7 \text{ (lít)}

✅ Đáp án: Vậy có 105 000 đồng mua được 7 lít dầu.

✅ Luyện tập

1 / 5

4 m vải giá 120 000 đồng. Hỏi 7 m vải giá bao nhiêu đồng?