Giáo Trình Số

Tiểu học · Toán 5 · Kết nối tri thức · Số thập phân

Trừ hai số thập phân

Bài 24

🚀 Khởi động

Buổi sáng, nhiệt độ ngoài trời là 28,5°C. Buổi tối nhiệt độ hạ xuống còn 19,8°C. Nhiệt độ đã giảm bao nhiêu độ? Bài học hôm nay sẽ giúp em tính phép trừ như vậy một cách dễ dàng!

🎯 Sau bài này, em sẽ:

  1. 1 Biết cách đặt tính và trừ hai số thập phân theo cột dọc.
  2. 2 Hiểu tại sao phải thêm số 0 sau dấu phẩy khi hai số có số chữ số thập phân khác nhau.
  3. 3 Vận dụng tính hiệu và tìm số hạng chưa biết trong phép trừ số thập phân.

📘 Quy tắc trừ hai số thập phân

Muốn trừ hai số thập phân, ta làm như sau:

  1. Viết thẳng cột: đặt dấu phẩy của số bị trừ thẳng với dấu phẩy của số trừ.
  2. Thêm số 0 (nếu cần) để hai phần thập phân có cùng số chữ số.
  3. Trừ như số tự nhiên, từ phải sang trái.
  4. Hạ dấu phẩy xuống kết quả đúng vị trí.
⚠️ Lưu ý: Thêm số 0 vào sau phần thập phân không làm thay đổi giá trị của số. Ví dụ: 72,4=72,4072{,}4 = 72{,}40.

Soˆˊ bị trừSoˆˊ trừ=Hiệu\text{Số bị trừ} - \text{Số trừ} = \text{Hiệu}

✏️ Ví dụ Tính 72,4 − 38,53
  • Bước 1: Thêm số 0 để hai số có cùng số chữ số thập phân: 72,4=72,4072{,}4 = 72{,}40

  • Bước 2: Đặt tính thẳng cột và trừ:

72,40 38,5333,87\begin{array}{r} 72{,}40 \\ -\ 38{,}53 \\ \hline 33{,}87 \end{array}

✅ Đáp án: Vậy 72,438,53=33,8772{,}4 - 38{,}53 = 33{,}87.
✏️ Ví dụ Tính 15 − 6,8
  • Bước 1: Viết 1515 thành 15,015{,}0 (thêm dấu phẩy và số 0).

  • Bước 2: Đặt tính thẳng cột và trừ:

15,0  6,8  8,2\begin{array}{r} 15{,}0 \\ -\ \ 6{,}8 \\ \hline \ \ 8{,}2 \end{array}

✅ Đáp án: Vậy 156,8=8,215 - 6{,}8 = 8{,}2.
✏️ Ví dụ Tìm x, biết x + 4,6 = 11,3

Trong phép cộng, muốn tìm một số hạng chưa biết, ta lấy tổng trừ đi số hạng kia:

x=11,34,6x = 11{,}3 - 4{,}6

11,3  4,6  6,7\begin{array}{r} 11{,}3 \\ -\ \ 4{,}6 \\ \hline \ \ 6{,}7 \end{array}

✅ Đáp án: Vậy x=6,7x = 6{,}7.

✅ Luyện tập

1 / 6

Tính: 9,64,3=?9{,}6 - 4{,}3 = ?