Giáo Trình Số

Tiểu học · Toán 5 · Kết nối tri thức · Số thập phân

Phân số thập phân

Bài 18

🚀 Khởi động

Trong một cái bánh được chia thành 10 phần bằng nhau, bạn An ăn 3 phần. Phần bánh An ăn có thể viết là 310\dfrac{3}{10} của cái bánh. Đây là một phân số thập phân — loại phân số đặc biệt mà chúng ta sẽ học hôm nay!

🎯 Sau bài này, em sẽ:

  1. 1 Hiểu phân số thập phân là phân số có mẫu số là 10, 100, 1000,...
  2. 2 Biết nhận dạng và đọc, viết phân số thập phân.
  3. 3 Vận dụng chuyển đổi phân số thường thành phân số thập phân.

📘 Phân số thập phân là gì?

Phân số thập phân là phân số có mẫu số là 10, 100, 1000,…

Ví dụ:

310,27100,1451000\frac{3}{10}, \quad \frac{27}{100}, \quad \frac{145}{1000}

Đây đều là phân số thập phân vì mẫu số là 10, 100, 1000.

⚠️ Lưu ý: Phân số như 37\dfrac{3}{7} hay 56\dfrac{5}{6} không phải phân số thập phân vì mẫu số không phải 10, 100, 1000,…

Phân số thập phân: tử soˆˊ10\dfrac{\text{tử số}}{10}, tử soˆˊ100\dfrac{\text{tử số}}{100}, tử soˆˊ1000\dfrac{\text{tử số}}{1000}, …

📘 Chuyển phân số thường thành phân số thập phân

Để chuyển một phân số thường thành phân số thập phân, ta nhân cả tử số và mẫu số với cùng một số sao cho mẫu số trở thành 10, 100, hoặc 1000.

Bước thực hiện:

  1. Xem mẫu số cần nhân với bao nhiêu để được 10, 100, hoặc 1000.
  2. Nhân cả tử số và mẫu số với số đó.
✏️ Ví dụ Chuyển 34\dfrac{3}{4} thành phân số thập phân

Ta thấy 4×25=1004 \times 25 = 100, nên nhân cả tử và mẫu với 2525:

34=3×254×25=75100\frac{3}{4} = \frac{3 \times 25}{4 \times 25} = \frac{75}{100}

✅ Đáp án: Phân số thập phân cần tìm là 75100\dfrac{75}{100}.
✏️ Ví dụ Chuyển 15\dfrac{1}{5} thành phân số thập phân

Ta thấy 5×2=105 \times 2 = 10, nên nhân cả tử và mẫu với 22:

15=1×25×2=210\frac{1}{5} = \frac{1 \times 2}{5 \times 2} = \frac{2}{10}

✅ Đáp án: Phân số thập phân cần tìm là 210\dfrac{2}{10}.
✏️ Ví dụ Chuyển 38\dfrac{3}{8} thành phân số thập phân

Ta thấy 8×125=10008 \times 125 = 1000, nên nhân cả tử và mẫu với 125125:

38=3×1258×125=3751000\frac{3}{8} = \frac{3 \times 125}{8 \times 125} = \frac{375}{1000}

✅ Đáp án: Phân số thập phân cần tìm là 3751000\dfrac{375}{1000}.

✅ Luyện tập

1 / 5

Phân số nào dưới đây là phân số thập phân?